Incoterms 2020 uitgelegd: complete gids voor het MKB (update 2026)

Incoterms zijn de internationale spelregels voor wie wat regelt en betaalt bij grensoverschrijdende handel. Vaststellen wie het transport regelt, wie de douane afhandelt, wie verzekert en — misschien wel het belangrijkste — vanaf welk moment het risico overgaat van verkoper naar koper.

Voor de MKB-er die internationaal handelt is goed begrip van Incoterms geen luxe maar bittere noodzaak. Verkeerde Incoterm = onverwachte rekeningen, juridische ruzies en in het ergste geval beslag op je goederen.

In deze gids: alle 11 Incoterms 2020 helder uitgelegd, met praktische voorbeelden voor het MKB en de meest gemaakte fouten.

Wat zijn Incoterms eigenlijk?

Incoterms (International Commercial Terms) zijn opgesteld door de Internationale Kamer van Koophandel (ICC) en worden wereldwijd gebruikt sinds 1936. De huidige versie is Incoterms 2020, geldig vanaf 1 januari 2020.

Een Incoterm regelt zes onderdelen:

1. Wie regelt en betaalt het transport
2. Wie regelt de export-douane (in land van vertrek)
3. Wie regelt de import-douane (in land van bestemming)
4. Wie betaalt invoerrechten en btw
5. Wie verzekert het transport
6. Vanaf welk moment het risico overgaat van verkoper naar koper

Een Incoterm bestaat uit 3 letters + plaatsnaam + jaartal. Voorbeeld: DAP, Hamburg, Incoterms 2020.

De 11 Incoterms in vogelvlucht

Incoterms 2020 zijn ingedeeld in 2 groepen:

Groep 1: Geschikt voor alle modaliteiten (weg, lucht, zee, multimodaal)

Code	Voluit	Risicowissel
EXW	Ex Works	Bij verkoper
FCA	Free Carrier	Bij overdracht aan vervoerder
CPT	Carriage Paid To	Bij overdracht aan eerste vervoerder
CIP	Carriage and Insurance Paid To	Bij overdracht aan eerste vervoerder
DAP	Delivered at Place	Bij aankomst plaats van bestemming
DPU	Delivered at Place Unloaded	Bij aankomst, na lossing
DDP	Delivered Duty Paid	Bij aankomst, na lossing en inklaring

Groep 2: Alleen voor zee- en binnenwatervervoer

Code	Voluit	Risicowissel
FAS	Free Alongside Ship	Aan de kade in laadhaven
FOB	Free On Board	Aan boord in laadhaven
CFR	Cost and Freight	Aan boord in laadhaven
CIF	Cost, Insurance and Freight	Aan boord in laadhaven

Praktijktip: voor 90% van de MKB-zendingen heb je genoeg aan DAP, FCA, FOB en DDP. De rest is uitzondering of legacy-gebruik.

Per Incoterm uitgelegd

EXW — Ex Works (“Af fabriek”)

Verkoper levert de goederen klaar bij zijn eigen vestiging. Vanaf dat moment is alles voor de koper: pickup, transport, douane (export én import), risico.

Voor wie: uitsluitend goed bij ervaren importeurs met een eigen logistieke partner in het land van de verkoper.

Veel voorkomende val: Chinese leveranciers stellen EXW voor omdat het voor hen het minste werk is. Voor een Nederlandse MKB-er is dit zelden de juiste keuze — je zit met een Chinese leverancier waar je nooit komt en moet vanuit Nederland export-clearance regelen.

Beter alternatief vaak: FCA of FOB.

FCA — Free Carrier

Verkoper levert de goederen aan een vervoerder of locatie afgesproken met de koper, in het land van de verkoper. Verkoper regelt de export-douane, koper het verdere transport.

Voor wie: ideaal voor MKB-import vanuit China. Leverancier regelt export tot het FCA-punt (bv. een warehouse in Yiwu of de haven van Shenzhen). Vandaar pikt jouw expediteur het op.

CPT en CIP — Carriage Paid To / Carriage and Insurance Paid To

Verkoper regelt en betaalt het transport tot een afgesproken plaats in het land van de koper. Bij CIP regelt de verkoper bovendien een verzekering.

Verschil met DAP: bij CPT/CIP gaat het risico over op de koper bij overdracht aan de eerste vervoerder, niet bij aankomst.

Voor wie: B2B-export waar de verkoper transport regelt maar geen aansprakelijkheid wil dragen tijdens transit.

DAP — Delivered at Place

Verkoper levert de goederen op de afgesproken plaats in het land van de koper, klaar om te lossen. Verkoper regelt het transport en draagt het risico tot dat punt.

Koper regelt de import-douane, betaalt invoerrechten en btw, en lost de goederen.

Voor wie: veruit de meest gebruikte Incoterm voor B2B-export vanuit Nederland. Helder splitspunt, redelijke risicoverdeling, geen verrassingen.

Box Fox-advies: voor 80% van de B2B-export buiten de EU is DAP de juiste keuze.

DPU — Delivered at Place Unloaded

Hetzelfde als DAP, maar verkoper lost ook de goederen. Koper regelt nog steeds de import-douane.

Voor wie: bij projecten waar de verkoper specifieke loswerkzaamheden moet doen (bv. industriemachines).

DDP — Delivered Duty Paid

Verkoper regelt en betaalt alles, inclusief import-douane, invoerrechten en btw. Koper hoeft alleen de goederen in ontvangst te nemen.

Voor wie: B2C-verkoop (consumenten willen geen invoerformulieren), of premium B2B-positionering.

Belangrijke val: alleen aanbieden als je vooraf de invoerrechten en lokale btw weet. In de VS, Brazilië en Australië zijn invoerregels complex; verkeerd inschatten kan duizenden euro’s kosten.

FAS — Free Alongside Ship

Verkoper levert de goederen “naast het schip” in de laadhaven. Vanaf daar is het transport voor de koper.

Voor wie: zeer specifieke zeevracht-scenario’s. In de praktijk zelden gebruikt door MKB.

FOB — Free On Board

Verkoper levert de goederen aan boord van het schip in de laadhaven. Verkoper regelt export-douane en het transport tot aan boord.

Voor wie: zeevrachtimport vanuit China. Veel Chinese leveranciers werken standaard in FOB. Vanaf het schip neemt jouw expediteur het over.

Let op: FOB is alleen voor zee- en binnenwatervervoer. Voor luchtvracht of weg/multimodaal: FCA gebruiken.

CFR en CIF — Cost and Freight / Cost, Insurance and Freight

Verkoper regelt en betaalt het zeetransport tot de losthaven. Bij CIF ook een minimale verzekering.

Belangrijk: bij CFR en CIF gaat het risico over zodra de goederen aan boord zijn — niet bij aankomst. Schade tijdens transit is dus voor de koper, ook al heeft de verkoper het transport geregeld.

Voor wie: legacy-handel. In de praktijk vaak vervangen door DAP voor multimodale zendingen.

Welke Incoterm voor welke situatie?

Je bent importeur (koopt vanuit niet-EU-land)

• Voorkeur: FOB (zee) of FCA (lucht/weg)
• Waarom: leverancier regelt export, jij neemt het over op een helder punt

Je bent exporteur naar niet-EU-land (B2B)

• Voorkeur: DAP
• Waarom: klant regelt zijn eigen invoer, jij blijft uit lokale btw-zaken

Je bent exporteur naar consument buiten EU (B2C)

• Voorkeur: DDP (mits goed doorgerekend)
• Waarom: consument wil geen douaneformulieren

Binnen de EU

• Eigenlijk zijn Incoterms binnen de EU minder kritiek (geen douane), maar gebruik DAP voor helderheid

De 5 fouten die het MKB structureel maakt

Fout 1: De verkeerde groep gebruiken

FOB voor luchtvracht is technisch incorrect. FOB is alleen geldig voor zee/binnenwater. Voor luchtvracht: FCA gebruiken.

Fout 2: De plaats vergeten

“DAP” alleen is geen geldige Incoterm. Het moet altijd “DAP, [plaats], Incoterms 2020” zijn. Zonder plaats is er geen contract.

Fout 3: Niet de juiste versie noemen

Er bestaan oude Incoterms (2010, 2000). Specificeer altijd “Incoterms 2020” om verwarring te voorkomen.

Fout 4: DDP beloven zonder onderzoek

DDP betekent dat jij invoerrechten en btw in het andere land betaalt. Bij de VS, VK na Brexit, Brazilië en Australië kan dit duur uitvallen. Ken je de tarieven?

Fout 5: Incoterm gebruiken als betalingsregeling

Incoterms zeggen NIETS over wanneer en hoe wordt betaald. Dat regel je apart in het contract.

Incoterms en verzekering

Niet alle Incoterms vereisen verzekering:

• CIP en CIF: verkoper moet een minimale verzekering regelen. Sinds 2020 is het minimum bij CIP verhoogd naar All Risks (Institute Cargo Clauses A).
• Andere termen: geen verplichting. Wie het risico draagt, regelt zelf zijn verzekering.

In de praktijk: bij hoge waarde of kwetsbare goederen altijd verzekeren, ongeacht wat de Incoterm zegt. Lees ons artikel over verzendverzekering.

Incoterms en de commerciële factuur

Incoterm + plaats + jaartal moeten op de commerciële factuur staan. Bijvoorbeeld:

Terms of delivery: DAP, Rotterdam — Incoterms 2020

Zonder Incoterm kan de douane in het land van bestemming de factuur weigeren. Lees ook onze commerciële factuur checklist.

FAQ — Veelgestelde vragen

Geldt Incoterms 2010 nog? Technisch wel als beide partijen die overeenkomen, maar in de praktijk niet meer aan te raden. Gebruik altijd Incoterms 2020.

Mag ik een Incoterm aanpassen (“DAP exclusive duties”)? Ja, maar dat is dan geen pure Incoterm meer en werkt verwarrend. Beter: gebruik de juiste basisterm en regel afwijkingen contractueel.

Wat als koper en verkoper het oneens zijn over de Incoterm? Op basis van de orderbevestiging of contract bepaal je wat geldt. Spreek vooraf duidelijke afspraken af.

Geldt EXW voor export-douane? Bij EXW regelt de koper de export-douane. In de praktijk problematisch — een buitenlandse koper kan in Nederland geen exportaangifte doen. Daarom: vermijd EXW bij export.

Klaar om Incoterms goed toe te passen?

Box Fox helpt MKB-bedrijven dagelijks om de juiste Incoterm te kiezen voor hun situatie. Of het nu gaat om import vanuit China, export naar de VS of intra-EU-verkeer: onze douanespecialisten denken mee in jouw concrete dossier.

Met FENEX-lidmaatschap en een vast aanspreekpunt voor al je internationale zendingen, ben je nooit alleen op het douane-front.